Sternokleidomastoideus (SKM) Kası Ağrısı ve Fizik Tedavi

Sternokleidomastoideus (SKM) kası, boynun ön-yan kısmında yer almaktadır. Başın dönüşünde ve öne eğilmesinde önemli rol oynayan güçlü bir kas olmaktadır. Sternumun manubrium bölgesinden ve klavikuladan başlayarak kafatasının temporal kemiğindeki mastoid çıkıntıya tutunur. Bu da günlük yaşamda başın sağa-sola dönmesi, öne eğilmesi, karşıya bakış pozisyonunun korunması gibi fonksiyonlarda aktif olarak çalışmasını sağlamaktadır. Ancak bu kasın uzun süreli zorlanması, yanlış postür, ani hareketler veya travmalar sonucunda ağrı ve hareket kısıtlılığı oluşabilir. SKM kası ağrısı, sadece boyunda değil, baş, yüz, çene ve omuz bölgelerinde de hissedilebilen yansıyan ağrılarla karakterizedir.

SKM Kası Ağrısının Yaygın Nedenleri Nelerdir?

SKM kası ağrısına yol açabilecek durumlar şunlardır:

1. Yanlış Postür: Uzun süre masa başında oturmak, telefona eğilerek bakmak ya da başı öne doğru uzatmak kasın sürekli gerilerek ağrıya sebep olmasına alan oluşturabilir.
2. Travma ve Ani Hareketler: Boyun kısmına alınan darbeler veya ani baş çevirme hareketleri kas liflerinde zorlanmalar oluşturabilir.
3. Aşırı Kullanım: Tek taraflı yüklenmeler, ağır çanta taşımak, telefonu omuzla destekleyerek, sıkıştırarak konuşmak kasın dengesini bozabilir.
4. Servikal Omurga Sorunları: Boyun fıtığı, kireçlenme (servikal spondiloz) gibi durumlarda SKM kası refleks kasılmalarla ağrıya neden olabilir.
5. Psikolojik Stres: Stres ve kaygı, kas gerginliğini artırabilir. Bu da boyun kaslarının sürekli kasılı bir durumda kalmasına yol açabilir.
6. Diş Sıkma (Bruksizm): Gece veya gündüz diş sıkma alışkanlığı, SKM kasının sürekli aktivasyonuna sebep olabilir. Bu da ağrıya neden olabilir.

SKM Kası Ağrısının Belirtileri Nelerdir?

SKM kası ağrısı, genellikle tek başına boyun ağrısı şeklinde görülmeyebilir. Farklı bölgelere yayılan şikâyetlerle de ortaya çıkabilir:

• Boyun ön-yan bölgesinde hassasiyet,
• Başın yana dönmesinde zorlanma,
• Şakaklara, göz çevresine veya kulağa yayılan ağrı,
• Baş dönmesi ve denge bozukluğu (vestibüler sinirlerin etkilenmesiyle),
• Çene ekleminde ağrı veya basınç hissi,
• Omuzlarda ağırlık ve gerginlik hissi gibi belirtiler migren, kulak enfeksiyonu veya sinüzit gibi hastalıklarla karşılaşabileceğinden dolayı doğru tanı için bir FTR uzman hekimiyle görüşebilirsiniz.

Tanı Süreci Nasıl İlerler?

Biz FTR hekimleri; SKM kası ağrısında tanı koyarken öncelikle hastanın ayrıntılı öyküsünü sorarız. Ağrının ne zaman başladığı, hangi hareketlerle fazlalaştığı ve yansıyan ağrı paternleri de belirlenerek detaylı fizik muayene ile kasın palpasyonu yapılır. Tetik noktalar da (trigger points) da muayene esnasında değerlendirilmelidir.

Gerekli durumlarda şu görüntüleme ve testler kullanılabilir:

• MRG (Manyetik Rezonans Görüntüleme): Çekme Servikal omurga yapıları ve kas dokusu değerlendirilebilir.
• Ultrasonografi: Kas liflerinde herhangi bir yırtık, ödem veya inflamasyonun varlığı araştırılır.
• EMG (Elektromiyografi): Kas aktivitesinin sinirsel kontrolü yani sinir lezyonları ve kasların durumu analiz edilir.

Bu süreçte, ağrının gerçekten kas kaynaklı mı yoksa omurga veya sinir kökenli mi olduğu netleştirilir.

Tedavi

SKM  kas ağrılarının tedavisi altta yatan nedenlere göre düzenlenir. 

İlaç Tedavileri

Altta yatan nedenlerin tedavisi yanında, FTR hekimleri tarafından medikal tedaviler (NSAİİ, analjezik, kas gevşetici ilaçlar) reçete edilir, kas içine enjeksiyon tedavileri uygulanabilir. Yine fibromyalji gibi eşlik eden durumlarda trisiklik antidepresan, antiepileptik veya SNRI grubu ilaçlar fayda sağlayabilir

Kinezyobantlama

Kinezyobantlama da yine bu konuda uzman ve tecrübeli FTR Hekimleri tarafından altta yatan nedenlere ve kasın durumuna göre uygulanabilir.

Fizik Tedavi Yöntemleri

SKM kası ağrısında fizik tedavi, hem akut dönemde ağrıyı azaltmak hem de kronik dönemde fonksiyonelliği artırmak için uygulanır.

1. Manuel Terapi Yöntemi

Eğitimli fizyoterapistler tarafından yapılan yumuşak doku mobilizasyonu ve tetik nokta masajı, kasın gerginliğini azaltır, kan dolaşımını hızlandırır.

2. Germe Egzersizleri

Boyun esnekliğini artıran SKM germe hareketleri, hareket kısıtlılığını önler. Bu egzersizler, günlük olarak düşük yoğunlukta uygulanmalıdır.

3. Elektroterapi

TENS gibi elektrik stimülasyon teknikleri, ağrı iletimini bloke ederek rahatlama sağlayabilir.

4. Isı ve Soğuk Uygulamaları

Akut dönemde soğuk uygulama ödemi azaltabiliyorken kronik dönemde de sıcak uygulama kas gevşemesine yardımcı olabilir.

5. Postür Eğitimi

Doğru duruş alışkanlıklarının kazandırılması, tedavinin kalıcı olmasını sağlayabilir. Duruş bozukluğunun düzelmesi için monitör yüksekliği, sandalye ayarı ve uyku pozisyonu da düzenlenmelidir.

Evde Uygulanabilecek Destekleyici Yöntemler Neler Olabilir?

Fizik tedavinin yanında sürdürebileceğiniz, ev ortamında yapılabileceğiniz uygulamalar tedaviye destek olur. Bazı yöntemler şunlardır:

• Telefon ve bilgisayar kullanırken ergonomik bir şekilde durmaya özen göstermek,
• Her 30-40 dakikada bir boyun egzersizleri yapmak,
• Yüksek yastıkları kullanmamak,
• Düzenli olarak germe ve nefes egzersizleri yapmak,
• Stres yönetimi tekniklerini (meditasyon, yoga) uygulamak gibi destekleyici yöntemleri alışkanlık haline getirirseniz tedavi ve ağrıya yardımcı olabilir.

SKM Kası Ağrısında Önleyici Yaklaşımlar

Önleyici tedavi, tekrar eden SKM ağrılarının önüne geçmek için büyük bir önem taşımaktadır. Çalışma ortamında ergonomik düzenlemeler yapmak, ağır yük taşımamaya özen göstermek, soğuk havalarda boyun bölgesini korumak, spor sırasında ısınma hareketleri yapmak kas sağlığını destekler niteliğe sahip olabilir. Ayrıca diş sıkma problemi olan kişilerin gece plağı kullanması, kasın gereksiz aktivasyonunu engelleyebilir.

Ağrısız Bir Hayat Tercih Etmek 

Sternokleidomastoideus kası ağrısı, boyun bölgesinde sık rastlanan ancak çoğu zaman başka hastalıklarla karıştırılabilen bir durum olmaktadır. Doğru bir tanı ve uygun medikal tedaviler ve fizik tedavi yöntemleri ile ağrı kontrol altına alınabilir. İlaç tedavileri yanında, Kinezyobantlama, Manuel terapi, germe egzersizleri, elektroterapi ve postür eğitimi gibi yöntemler ile enjeksiyon uygulamaları hem iyileşmeyi hızlandırabilir hem de tekrar oluşma riskini azaltabilir. Erken dönemde tedaviye başlanması da kasın kronikleşmesini önleyebilir ve yaşam kalitesini yükseltebilir.